നാടുവിട്ടുപോകുന്ന നാടകം

(കൂറ്റനാട്ട് കലവറയുടെ കുടിയിരിക്കലിനോടനുബന്ധിച്ച് 2019 മെയ് 1 ന് ചെയ്ത പ്രഭാഷണത്തിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്ത്.)

മെയ്ദിനം എന്ന പദത്തിന് മലയാളത്തിലെ വിഗ്രഹാര്‍ത്ഥം മെയ്യിന്റെ ദിനം എന്നാണ്. ഉടല്‍ത്തിരുനാള്‍! തൊഴിലാളിദിനം ഉടലിന്റെ ആഘോഷം കൂടിയാണ്. ഉത്പാദനത്തിന് ആധാരം അധ്വാനമാണ്. അധ്വാനമാകട്ടെ ഉടലിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ഉടല്‍ അധ്വാനത്തിനുമാത്രമായുള്ളതല്ല. ആവിഷ്കാരത്തിനും കൂടിയുള്ളതാണ്. ചൂഷണരഹിതമായ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയില്‍ ഉത്പാദനപ്രവര്‍ത്തനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്ന തൊഴിലാളിക്ക് അധ്വാനം ആനന്ദമോ ആവിഷ്കാരമോ ആകും എന്നാണ് സങ്കല്പം. അപ്പോള്‍ അവളുടെ ഉടല്‍ ഒരു നൃത്തം ചെയ്യുകയാണ്. ഉടല്‍മൊഴിയില്‍ സ്വയം ആവിഷ്കരിക്കുകയാണ്.

അധ്വാനിക്കുന്ന മനുഷ്യരാണ് ഏറ്റവും സൗന്ദര്യമുള്ളവര്‍ എന്ന് വാന്‍ഗോഗ് തിയോക്ക് എഴുതിയ കത്തുകളില്‍ പറയുന്നുണ്ട്. വയലില്‍ പണിയെടുക്കുന്നവരുടേയും ഉരുളക്കിഴങ്ങു തിന്നുന്ന തൊഴിലാളികളുടേയും നിരവധി ചിത്രങ്ങള്‍ അദ്ദേഹം വരച്ചിട്ടുണ്ട്. റഷ്യന്‍ നാടകസംവിധായകന്‍ മേയര്‍ഹോള്‍ഡ് തന്റെ നടീനടന്മാരോട് തൊഴിലെടുക്കുന്ന മനുഷ്യരെ നിരീക്ഷിക്കലാണ് അഭിനയപരിശീലനത്തിന്റെ ആദ്യപാഠമായി നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നത്. വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു തൊഴിലാളി ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഒരു നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ അനായാസമായിരിക്കും. വിറകു വെട്ടുന്നവരുടേയും നിലം ഉഴുന്നവരുടേയും ചലനങ്ങളും ശരീരഭാഷയും അനുകരിച്ച് ശീലിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിഷ്കര്‍ഷിച്ചു. കളരിയില്‍ കച്ചകെട്ടി എണ്ണയുഴിഞ്ഞുണ്ടാക്കുന്ന നമ്മുടെ മെയ് വഴക്കമായിരുന്നില്ല മേയര്‍ഹോള്‍ഡിന് വേണ്ടിയിരുന്നത്. കഥാപാത്രത്തെ മനസ്സിലേക്കാവാഹിച്ചാല്‍ മാത്രം പോര, മെയ്യിലേക്കു കൂടി പകരണമെന്നാണ് താത്പര്യം. പറഞ്ഞുവന്നത് നാടകകലയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മെയ്ദിനം മെയ്യിന്റെ ദിനം കൂടിയാണ് എന്നാണ്.

മെയ്ദിനാചരണത്തിന് ആധാരമായ തൊഴിലാളിസമരത്തേയും ഒരു നാടകമായി കാണാവുന്നതാണ്. 1886 മെയ് 1 ന് അമേരിക്കയിലെ ചിക്കാഗോ നഗരത്തിലായിരുന്നു അതിന്റെ അവതരണം. ജോലിസമയം എട്ടുമണിക്കൂറാക്കുക എന്ന മനുഷ്യാവകാശമായിരുന്നു മുദ്രാവാക്യം. മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒരു തിയ്യേറ്റര്‍ ഇവന്റുകൂടിയായിരുന്നു അത്. വെടിവെപ്പില്‍ കലാശിച്ച ഒരു ദുരന്ത സോദ്ദേശ തെരുവുനാടകം. എട്ടു മണിക്കൂര്‍ വിനോദവും ആവശ്യങ്ങളില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടിരുന്നതിനാല്‍ അത് നാടകത്തിനു വേണ്ടിക്കൂടിയുള്ള നാടകമായിരുന്നു എന്നു പറയാം. എന്നാല്‍ അതൊരു നാടകമായിരുന്നു എന്ന് ഇന്നു പറഞ്ഞാല്‍ അതു വ്യാജമായ എന്തോ ആയിരുന്നു എന്നാണ് നമുക്കു തോന്നുക. അതായത്, നാടകം ഒരു വ്യാജപ്രവൃത്തിയാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. നടക്കുന്നതല്ല, നടക്കേണ്ടതാണ് നാടകത്തില്‍ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് അതിനു കാരണം. പില്‍ക്കാലത്ത് നടക്കേണ്ട സമരങ്ങള്‍ക്ക് വഴികാട്ടിയായി എന്നതുകൊണ്ടാണ് ചിക്കാഗോ സമരത്തെ ഒരു നാടകാവതരണമായി ഇന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അല്ലാതെ അതിന്റെ ചരിത്രയാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തെ മറന്നുകൊണ്ടല്ല.

പ്രക്ഷോഭസമരങ്ങളിലെ നാടകീയാംശത്തെ നമ്മള്‍ വേര്‍തിരിച്ചു വിലയിരുത്താറില്ല. രംഗവേദിയില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നതു മാത്രമാണ് നമുക്കു നാടകം. ഗാന്ധിജിയുടെ ഉപ്പുസത്യഗ്രത്തില്‍ ഒരു നാടകമുണ്ടായിരുന്നില്ലേ? നര്‍മ്മദയില്‍ മേധാ പട്കറുടെ നേതൃത്വത്തിലുണ്ടായ ജലസമാധി സമരത്തില്‍ ഒരു നാടകമില്ലേ? പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടറായിരുന്ന റെഡ്ഡിയെ അയ്യങ്കാളിപ്പട ബന്ദിയാക്കിയതില്‍ ഒരു നാടകമുണ്ടായില്ലേ? (പത്രങ്ങളിലെല്ലാം ‘ബന്ദിനാടകം’ എന്നാണ് വാര്‍ത്ത വന്നത്.) തെക്കുവടക്കു നെടുനീളത്തില്‍ തോളോടുതോള്‍ചേര്‍ന്ന് അണിനിരന്ന വനിതാമതില്‍ ഒരു നാടകമായിരുന്നില്ലേ? തീര്‍ച്ചയായും സംഘടിതവും പ്രതീകാത്മകവുമായ ഇത്തരം എല്ലാ മനുഷ്യാവിഷ്കാരത്തിലും നാടകം കണ്ടെടുക്കാം. ഇവിടെയെല്ലാം മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടായ്മയുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് ഒരു സന്ദേശമുണ്ട്. അതിന്റെ ആവിഷ്കാരമാണ് നടക്കുന്നത്. അതായത്, കളിക്കുന്നതു മാത്രമല്ല കണ്ടെടുക്കേണ്ടതുകൂടിയാണ് നാടകം എന്നര്‍ത്ഥം. Beauty is in the eye of the beholder. കാണിയുടെ കണ്ണിലാണ് കല.

നാടകവും നാട്ടകവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് നമ്മുടെ വിഷയം. നാടകം നാട്ടിന്‍പുറത്തിന്റെ കലയാണോ? എന്നാല്‍ എന്തുകൊണ്ട് അതൊരു നാടോടിക്കലയായില്ല? നാടും നഗരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാനാവാത്തവിധം മാറിപ്പോയ ഇന്നത്തെ കേരളീയ ചുറ്റുപാടില്‍ ഇത് വ്യവച്ഛേദിച്ചു പറയുക പ്രയാസമാണ്. മലയാള നാടകത്തിന്റെ സമീപകാല ചരിത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേ ഇതു പറയാനാവു.

നാട്ടിന്‍പുറം നന്മകളാല്‍ സമൃദ്ധം / നാട്യപ്രധാനം നഗരം ദരിദ്രം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഗ്രാമ-നഗര വൈരുദ്ധ്യത്തെ കവി വിശേഷിപ്പിച്ചത്. നാട്യം നഗരത്തിലാണ് എന്നതു കൊണ്ട് നാടകം അവിടെയാണ് എന്നല്ല അര്‍ഥമാക്കുന്നത്. നാട്യം ജീവിതത്തിലാണ് എന്നാണ്. നഗരമനുഷ്യന്‍ നാട്ടുമനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് സ്വതന്ത്രനും എന്നാല്‍ സ്വാര്‍ത്ഥനും ആണ്. ഉള്ളിലുള്ളതു പുറത്തു കാണിക്കാതെ പുറമേക്ക് പരിഷ്കാരിയായി പെരുമാറുന്നതാണ് നഗരജീവിതത്തിലെ നാട്യം. നഗരത്തില്‍ ജീവിതത്തിലാണ് നാട്യം. നാട്ടിന്‍പുറത്ത് നാടകത്തിലാണ് ജീവിതം എന്നും പറയാം.

ഒറ്റപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ ആള്‍ക്കൂട്ടമാണ് നഗരം. ഒറ്റപ്പെടാന്‍ നിവൃത്തിയില്ലാത്ത മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് നാട്ടിന്‍പുറത്തിന്റെ നന്മ. ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിന് നാടകമില്ല. നാടകം ഒരു സംഘകലയാണ്. കൂട്ടു ചേര്‍ന്നാലേ കൂത്തുണ്ടാവൂ. ഒറ്റക്കു നാടകം സാധ്യമല്ല. ഒറ്റക്ക് ഒരാള്‍ക്ക് കൃഷി ചെയ്യാന്‍ സാധ്യമല്ലാത്തതുപോലെ. വാസ്തവത്തില്‍ നാടകം ഒരു കൂട്ടുകൃഷിയാണ്. കൂട്ടുകൃഷി എന്നത് ഇടശ്ശേരിയുടെ ഒരു നാടകത്തിന്റെ പേരുമാത്രമല്ല, ആ കലാരൂപത്തിന്റെ നിര്‍വ്വചനം കൂടിയാണ്.

“ഉര്‍വ്വിയെ പുഷ്പിപ്പിക്കും കല പോല്‍ നമുക്കത്ര
നിര്‍വൃതികരം സര്‍ഗ്ഗവ്യാപാരമുണ്ടോ മന്നില്‍?”
കൃഷിയാണ് ഏറ്റവും വലിയ സൃഷ്ടകര്‍മ്മം. കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് എല്ലാ സാംസ്കാരിക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും. നാടകവും അങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടതാവണം. വെള്ളരിനാടകം നാട്ടിന്‍പുറത്തിന്റെ വിളവാണ്. മലയാളത്തിലെ ആദ്യകാല സാമൂഹികനാടകങ്ങള്‍ പരിശോധിച്ചാല്‍ അവ മിക്കവാറും മണ്ണിനും പെണ്ണിനും വേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളായിരുന്നു എന്നു കാണാം. വിപ്ലവവും പ്രണയവും അതിനു വൈകാരികപിന്തുണ നല്‍കി.

ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളൊക്കെ കാലഹരണപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞ കാലത്താണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. എന്താണ് നാടകത്തിന്റെ സമകാലികാവസ്ഥ? ഇന്നെവിടെയാണ് നാടകം? നാടകം നാടുവിട്ടുപോയ്ക്കഴിഞ്ഞു. പഴയകാലത്ത് നാട്ടിന്‍പുറത്തെ ചെറുപ്പക്കാര്‍ തൊഴില്‍ അന്വേഷിച്ച് നഗരങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറിയതുപോലെ നാടകവും നിലനില്‍പ്പിനായി നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇതൊരതിവാദമല്ലേ എന്നു സംശയിക്കാം. ആറങ്ങോട്ടുകരയിലും കൂറ്റനാട്ടും കൊളത്തൂരിലും കടമ്പഴിപ്പുറത്തുമെല്ലാം നാടകാവതരണങ്ങള്‍ നടക്കാറില്ലേ? ഉണ്ട്. പക്ഷെ ഈ പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം ഇന്ന് കവി പറഞ്ഞതുപോലുള്ള നാട്ടിന്‍പുറങ്ങളാണോ? ഏതു സമയവും ഒരു മാളോ മള്‍ട്ടിപ്ലക്സ് തിയ്യേറ്ററോ മുളച്ചുപൊന്താന്‍ വെമ്പിനില്‍ക്കുന്ന അര്‍ദ്ധനഗരങ്ങളാണ് കേരളത്തിലെ കൊച്ചുപട്ടണങ്ങള്‍. നാട്ടിന്‍പുറത്തെ തനതു സംസ്കൃതിയില്‍ നിലനിര്‍ത്തിയിരുന്ന കൃഷി ഇല്ലാതായി. ഇന്ന് കൃഷി ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയയല്ല. ബോധപൂര്‍വ്വം ഏര്‍പ്പെടുന്ന ഒരു സംരംഭകത്വമാണ്. കൃഷിയിലും നാടകത്തിലും ഒരുപോലെ വിളയിറക്കുന്ന പാഠശാലയെ ഒരപവാദമായിട്ടേ കാണാനാവു. എന്നാല്‍ അത് നമ്മുടെ സമീപകാല സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു മുന്നേറ്റവുമാണെന്നതില്‍ സംശയമില്ല. ഈ കലവറ പോലും ആ നെല്ലറയുടെ അനുബന്ധമാണെന്ന് പറയാം.

ആദ്യകാല സിനിമകള്‍ നാടകവേദിയെ അനുകരിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് നമുക്കറിയാം. എന്നാലിന്ന് നാടകം സിനിമയെ അനുകരിക്കുന്നു എന്നല്ല പറയേണ്ടത്. സിനിമയടക്കം അനേകം മാധ്യമങ്ങളെ ഉള്‍ക്കൊണ്ടുകൊണ്ടുള്ള ഭീമന്‍ നിര്‍മ്മിതികളായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇറ്റ്ഫോക്കിലും മറ്റു മത്സരവേദികളിലും നാമതു തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ട്. പഴയ നാട്ടിന്‍പുറത്തെ കൂട്ടായ്മകള്‍ക്ക് സങ്കല്പിക്കാനാവാത്തവിധം അതിന്റെ ഘടന മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ലക്ഷങ്ങള്‍ മുടക്കി നിര്‍മ്മിക്കുന്ന ഇത്തരം രംഗാവതരണങ്ങള്‍ നഗരത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ളതാണ്.

വന്‍കിട അണക്കെട്ടുകളേക്കാള്‍ ചെറിയ തടയണകളാണ് ജലദൗര്‍ലഭ്യത്തിനു പരിഹാരമെന്ന് പരിസ്ഥിതിവാദികള്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഇത്തരം വന്‍കിട കെട്ടുകാഴ്ചകളാണോ ചെറുകിട രംഗോദ്യമങ്ങളാണോ നാടകത്തിനു നല്ലതെന്ന് ആലോചിക്കേണ്ട കാലമായി. അതിനും മുമ്പ് നാടകവേദിയെ സ്വന്തം കാലില്‍ നില്‍ക്കാന്‍ നമ്മള്‍ സഹായിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇത്രകാലവും നാടകം മനുഷ്യന്റെ അവകാശങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി നിലകൊണ്ടു. എങ്കില്‍ ഇനി നാടകത്തിന്റെ സ്വയംനിര്‍ണ്ണയാവകാശത്തിനുവേണ്ടി നമ്മളും ഒരു നിലപാട് എടുക്കേണ്ടതല്ലേ? നാടകത്തിന് സമൂഹത്തിനോട് പ്രതിബദ്ധത വേണം എന്നു വാദിക്കുന്നവരോട് സമൂഹത്തിന് ഒരു നാടകപ്രതിബദ്ധതയും വേണ്ടേ എന്നു തിരിച്ചു ചോദിക്കണ്ടതല്ലേ?

നാടകം സൗജന്യമായി കാണിച്ചുകൊടുത്തുകൂടാ എന്ന് അന്‍പതുകളില്‍ ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദന്‍ നായര്‍ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അക്കാലത്തെഴുതിയ ഒരു ലേഖനത്തില്‍ ചുരുങ്ങിയത് രണ്ടു രൂപയെങ്കിലും പ്രേക്ഷകരില്‍നിന്ന് പ്രവേശനഫീസായി വാങ്ങണമെന്ന് ഇടശ്ശേരി നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നു. നാടകത്തിന്റെ അരങ്ങിലും അണിയറയിലും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവരുടെ അധ്വാനത്തിനും സേവനത്തിനും മാന്യതയുണ്ടാകണമെങ്കില്‍ അതു വിലമതിക്കപ്പെടണം എന്നാണ് ആ പ്രവേശനഫീസിന്റെ താത്പര്യം. ഇതു മാത്രമല്ല, നാടാകപരിശീലനത്തിനും രംഗാവതരണത്തിനുമായി സ്കൂളുകളിലെ സൗകര്യങ്ങള്‍ ഉപയോഗപ്പെടുത്താന്‍ നാടകസംഘങ്ങള്‍ക്ക് അനുമതി നല്‍കണമെന്നും ടിക്കറ്റുവെച്ചുള്ള നാടകാവതരണങ്ങളെ സര്‍ക്കാര്‍ വിനോദനികുതിയില്‍നിന്ന് ഒഴിവാക്കിക്കൊടുക്കണമെന്നും ഇടശ്ശേരി ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

നാടകവേദിക്ക് സ്വന്തം കാലില്‍ നില്‍ക്കാനുള്ള പ്രാപ്തിക്കുവേണ്ടി ആറുപതിറ്റാണ്ടു മുമ്പ് ഇടശ്ശേരി മുന്നോട്ടുവെച്ച നിര്‍ദ്ദേശം ഇന്നും നടപ്പിലായില്ല. നാടകം ടിക്കറ്റെടുത്തു കാണേണ്ട ഒരു കലയായി സമൂഹം പരിഗണിച്ചുതുടങ്ങിയില്ല. എന്തുകൊണ്ട്? ഇവിടെ നാടകം മുഖ്യമായും ഒരു പ്രചരണോപാധിയായിരുന്നു. പുരോഗമനപ്രസ്ഥാനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയപാര്‍ട്ടികളും അവരുടെ ആശയപ്രചരണത്തിന് ചെലവുകുറഞ്ഞ ഒരു മാധ്യമമായി നാടകത്തെ കണ്ടു. സിനിമാപ്രദര്‍ശനത്തിനുവേണ്ടി കൈരളി, ശ്രീ പോലുള്ള തിയ്യേറ്ററുകള്‍ സര്‍ക്കാര്‍ തുടങ്ങിയെങ്കിലും നാടകം മാത്രം പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്ന തിയ്യേറ്ററുകള്‍ നഗരങ്ങളില്‍പ്പോലും ഉണ്ടായില്ല. ഉണ്ടായത് കല്യാണമണ്ഡപങ്ങളും കമ്യൂണിറ്റി ഹാളുകളുമാണ്. മുംബൈയിലെ പൃഥ്വി തിയ്യേറ്റര്‍ പോലെ എന്നും നാടകാവതരണങ്ങളുള്ള ഒരു നാടകശാല കേരളത്തിലില്ല എന്നത് പൂരപ്പറമ്പില്‍ രാജ്യാന്തര നാടകമേള സംഘടിപ്പിക്കുന്ന നമുക്ക് ഒരു കുറച്ചിലായി തോന്നുന്നില്ല എന്നതാണ് അത്ഭുതം.

തടങ്കല്‍ – 1

അല്‍ബേര്‍ കമ്യു

ഭാഗം 1 പ്രാരംഭം

(വായുസേനയുടെ നിരീക്ഷണപ്പറക്കലിന്റെ സൈറണ്‍ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലസംഗീതം. തിരശ്ശീല ഉയരുമ്പോള്‍ അരങ്ങ് ഇരുട്ടിലാണ്. സാവധാനം സംഗീതം നിലയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴും സൈറണ്‍ തുടരുന്നുണ്ട്. പൊടുന്നനെ അരങ്ങിനു വലതുവശത്ത് മുകളിലായി ഒരു വാല്‍നക്ഷത്രം പ്രത്യക്ഷമായി. അതു പതുക്കെ ആകാശമാര്‍ഗ്ഗം ഇടതുഭാഗത്തേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. അതിന്റെ പ്രകാശത്തില്‍ ഒരു സ്പാനിഷ് നഗരത്തിന്റെ എടുപ്പുകളുടെ രൂപരേഖ തെളിയുന്നു. ഒരു കൂട്ടം ആളുകള്‍ അവിടെ, ആ വാല്‍നക്ഷത്രത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, സദസ്സിനു പുറംതിരിഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്നതു കാണാം. ക്ലോക്കില്‍ മണി നാലടിച്ചു. താഴെ കൊടുക്കുന്ന സംഭാഷണം മുറിഞ്ഞും അവ്യക്തമായും ഉയരുന്നു.)
ഇതു ലോകാവസാനമാണ്.
വിഡ്ഢിത്തം പറയാതെ!
ലോകാവസാനമാണെങ്കില്‍…
എന്നാലും സ്പെയിനിന് ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല.
സ്പെയിനും അവസാനിക്കും.
എല്ലാരും മുട്ടുകുത്തിക്കോ. കരുണയ്ക്കായി പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചോ!
നാശത്തിന്റെ നക്ഷത്രമാണത്.
സ്പെയിനിന്റെ അല്ല. സ്പെയിനിന് നാശമില്ല.!
(ആള്‍ക്കൂട്ടം പതുക്കെ അനങ്ങിത്തുടങ്ങി. രണ്ടുമൂന്നാളുകള്‍ തല ചെരിച്ചു നോക്കി. ചിലര്‍ ജാഗ്രതയോടെ അങ്ങിങ്ങു സ്ഥാനം മാറി. വീണ്ടും നിശ്ചലരായി. അതേസമയം പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ഒരു മുഴക്കം പതുക്കെപ്പതുക്കെ ഉയര്‍ന്നുയര്‍ന്ന് ഭയപ്പെടുത്തുംവിധം ഉച്ചസ്ഥായിയില്‍ എത്തുന്നു. ഒപ്പം വാല്‍നക്ഷത്രത്തിനും വലുപ്പം വര്‍ദ്ധിച്ചുവന്നു. പെട്ടെന്ന് ഒരു സ്ത്രീയുടെ നിലവിളി ഉയര്‍ന്നു. അതോടെ മുഴക്കം നിലച്ചു. വാല്‍നക്ഷത്രം പഴയപടിയിലേക്ക് രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. പ്രാണവായുവിനു വേണ്ടി പിടയുന്നതുപോലെ കാണപ്പെട്ട ആ സ്ത്രീ ഓടിമറഞ്ഞു. ആള്‍ക്കൂട്ടം ഒന്നിളകി. ഇനി വരുന്ന സംഭാഷണം നേരത്തേ കേട്ടതിനേക്കാള്‍ അല്പം കൂടി ഉറക്കെയാണ്. അതു നമുക്കു വ്യക്തമായി കേള്‍ക്കാം.)
ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ സൂചനയാണത്.
ശരിയാണ്.
ഏയ്. അതൊന്നുല്ല.
ഒരുപക്ഷ, അങ്ങനെയുമാവാം.
വിഡ്ഢിത്തം! ചൂടാണ് വെറും ചൂട്!
കാഡിസിന്റെ ചൂട്
മതി മതി.
ഭയങ്കരം തന്നെ, ആ ശബ്ദം
ചെവി പൊട്ടിപ്പോകും
നമ്മുടെ നഗരം ശപിക്കപ്പെട്ടു
കഷ്ടം! പാവം കാഡിസ്, നീ ശപിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞു.
മിണ്ടാതെ.. ഒച്ചവെക്കാതെ..
(അവര്‍ വാല്‍നക്ഷത്രത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ടു നില്‍ക്കെ, ഒരു കാവല്‍ക്കാരന്‍ ഓഫീസറുടെ ശബ്ദം ഉയര്‍ന്നു.)
ഓഫീസര്‍: എല്ലാവരും വീട്ടിലേക്കു പോകൂ. കണ്ടതു കണ്ടു. അതുമതി. ഇതുകൊണ്ട് ഒന്നും സംഭവിക്കാന്‍ പോകുന്നില്ല. കാഡിസിന് ഒരു കുഴപ്പവും വരാനില്ല.
ഒരു ശബ്ദം : എന്നാലും അതൊരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. ആകാശത്തു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന അപശകുനങ്ങള്‍.
ഒരു ശബ്ദം : ദൈവമേ! സര്‍വ്വശക്തനായ ദൈവമേ!
ഒരു ശബ്ദം : യുദ്ധം വരാന്‍ പോകുന്നു. അതിന്റെ അടയാളമാണത്.
ഒരു ശബ്ദം : പൊട്ടാ! അതൊക്കെ തള്ളപ്പെണ്ണുങ്ങള്‍ കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ പഴങ്കഥയാ. നമ്മളിന്ന് ബുദ്ധിയുള്ളവരാണ്. അത്തരം അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും അസംബന്ധങ്ങളും ഇക്കാലത്ത് വിലപ്പോവില്ല.
ഒരു ശബ്ദം : ഈ പറയുന്നവരാണ് ഇക്കാലത്ത് കുഴപ്പത്തില്‍ ചെന്നു ചാടുന്നത്. തലയ്ക്കുള്ളില്‍ ഒന്നുമില്ലാത്ത വെറും പന്നികളാണ് ഇപ്പറയുന്ന ബുദ്ധിമാന്‍മാര്‍! പന്നികളെപ്പോലെ കഴുത്തു കണ്ടിച്ചുപോകുന്നത് അറിയില്ല.
ഓഫീസര്‍ : പോ. വീട്ടില്‍ പോ. യുദ്ധമൊക്കെ ഞങ്ങളു നോക്കിക്കോളാം. നിങ്ങളു വേണ്ട.
നാഡ : ഓ! അങ്ങനെയായിരുന്നെങ്കില്‍ എത്ര നന്നായിരുന്നു! യുദ്ധമുണ്ടായാല്‍ എന്താ സംഭവിക്ക്യാ? ആപ്പീസര്‍മാര് കിടക്കയില്‍ കിടന്നു മരിക്കും. ദുരിതമെല്ലാം ഞങ്ങളനുഭവിക്കണം!
ഒരു ശബ്ദം : നാഡയാണ് അത്. പിരിയന്‍ നാഡ. എന്താ അവനു പറയാനുള്ളത്?
ഒരു ശബ്ദം : പറ നാഡാ. എന്താ ഇതിന്റെയൊക്കെ അര്‍ത്ഥം? നിനക്കറിയാമല്ലോ.
നാഡ : (അയാള്‍ മുടന്തനാണ്) ഞാന്‍ പറയുന്നതൊന്നും നിങ്ങക്കു പറ്റൂല. നിങ്ങളെക്കാലത്തും എന്നെ പരിഹസിച്ചിട്ടേയുള്ളു. എന്നോടു ചോദിക്കുന്നതിനു പകരം നിങ്ങക്കെന്താ ആ മെഡിക്കല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥിയോടു ചോദിച്ചാല്‍? അവന്‍ വൈകാതെ ഡോക്ടറാകും എന്നല്ലേ കേള്‍ക്കുന്നത്? അവനോടു ചോദിക്ക്. എനിക്കറിയാവുന്നത് ഇതാ, ഇതു മാത്രം! (ഒരു കുപ്പി ഉയര്‍ത്തി വായിലേക്കു ചെരിക്കുന്നു.)
ഒരു ശബ്ദം : ഏയ്, ദിയേഗോ! എന്താ ഇതിന്റെയൊക്കെ അര്‍ത്ഥം?
ദിയെഗോ : എന്തായാലെന്ത്! ധൈര്യമായിരിക്കുക. എല്ലാം നേരെയാവും.
ഒരു ശബ്ദം : എന്നാല്‍ ആപ്പീസറോടു ചോദിച്ചുനോക്കാം. അയാളുടെ അഭിപ്രായമെന്താ നോക്കാം.
ഓഫീസര്‍ : ആപ്പീസറുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ ക്രമസമാധാനം ലംഘിക്കുകയാണ്.
നാഡ : മൂപ്പര്‍ ഭാഗ്യവാന്‍! ഏല്‍പ്പിച്ച ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുന്നു, അത്ര തന്നെ. വലിയ പിടിപാടൊന്നും അങ്ങോര്‍ക്കില്ല.
ദിയെഗോ : നോക്ക്! അതാ വീണ്ടും!
ഒരു ശബ്ദം : ദൈവമേ!
(മൂളക്കം ഉയരുന്നു. മുമ്പെപ്പോലെ വാല്‍നക്ഷത്രം ആകാശം മുറിച്ചു നീങ്ങുന്നു. ആള്‍ക്കൂട്ടത്തില്‍നിന്നു ചില ശബ്ദങ്ങള്‍.)
നിര്‍ത്തൂ!
മതി, മതിയാക്കൂ!
പാവം കാഡിസ്!
കേള്‍ക്കു, അതിന്റെയൊരു സീല്‍ക്കാരം!
അതായത്, നമ്മളുടെ അന്ത്യമായി എന്ന്!
മിണ്ടാതെടാ, ശല്യങ്ങളേ!
(മണി അഞ്ചടിച്ചു. വാല്‍നക്ഷത്രം അപ്രത്യക്ഷമായി. നേരം പുലരുകയാണ്.)
നാഡ : (ഒരു നാഴികക്കല്ലിന്മേല്‍ ഇരുന്ന്, പരിഹാസത്തോടെ) ഞാന്‍ നാഡ. ഈ നഗരത്തിലെ വിവരവും ബുദ്ധിയുമുള്ള പൗരപ്രമുഖന്‍. പക്ഷെ, കുടിയനായിപ്പോയി, നിങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം കണ്ട്, സകലതിനോടുമുള്ള വെറുപ്പുകൊണ്ട്. എന്നോട് നിങ്ങള്‍ക്ക് മുഴുത്ത അസൂയയായണെന്ന് എനിക്കറിയാം. കാരണം, താന്തോന്നിയായ എനിക്കുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഇവിടെ മറ്റാര്‍ക്കുണ്ട്? എന്നാലും കൂട്ടരേ, എന്റെ പ്രവചനം ഞാന്‍ പറയാം. വെടിക്കെട്ടു കഴിഞ്ഞു. ആഘോഷവും തീര്‍ന്നു. ഇതൊരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഉറപ്പായും എല്ലാം അവസാനിക്കാന്‍ പോവുകയാണ്. നമ്മള്‍ കഴുത്തോളം മുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കുറച്ചു കാലമായി നമ്മള്‍ മുങ്ങാന്‍ തുടങ്ങിയിട്ട്. കുടിയനായ ഞാന്‍ മാത്രമേ ഇതറിഞ്ഞിട്ടുള്ളു. എന്തുകൊണ്ടാണെന്നോ? ആലോചിച്ചു കണ്ടുപിടിക്ക് ബുദ്ധിയുണ്ടെങ്കില്‍. എനിക്കു കാര്യങ്ങള്‍ എന്നേ ബോധ്യമായിരുന്നു. അതില്‍നിന്നൊട്ടു മാറാനും ഉദ്ദേശമില്ല. ജീവിതവും മരണവും ഒന്നാണു സുഹൃത്തുക്കളേ. മനുഷ്യന്‍ കത്തിച്ചാമ്പലാവാനുള്ള വിറകുമാത്രം. നാശമാണ് വരാനിരിക്കുന്നത്. ഓര്‍ത്തുവെച്ചോ. ഞാന്‍ പറയുന്നു, ആ വാല്‍നക്ഷത്രം ഒരു അപശകുനമാണ്. നിങ്ങള്‍ക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പ്.
വിശ്വാസമാകുന്നില്ല, അല്ലേ? എനിക്കറിയാം. മൂന്നുനേരം തിന്നുന്നു, എട്ടുമണിക്കൂര്‍ പണിയെടുക്കുന്നു, രണ്ടു ഭാര്യമാരെ പോറ്റുന്നു. എന്നിട്ട് എല്ലാം നേര്‍വഴിക്കു പോകുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ സുഹൃത്തുക്കളേ നിങ്ങള്‍ പോകുന്നത് സര്‍വ്വനാശത്തിലേക്കാണ്. എനിക്കു പറയാനുള്ളത് ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. എന്റെ മനഃസാക്ഷിക്കുത്തൊഴിഞ്ഞു. എന്നാലും നിങ്ങള്‍ക്കു പേടിക്കാനില്ല. അവിടെ ഒരാളുണ്ടല്ലോ നിങ്ങളുടെ കാര്യം നോക്കാന്‍. (ആകാശത്തേക്കു ചൂണ്ടുന്നു). മനസ്സിലായല്ലോ? വിശുദ്ധ ഭീകരന്‍.
ജഡ്ജി കസാഡോ: മതി. നിര്‍ത്ത് നാഡാ. ദൈവനിന്ദ ഞാന്‍ അനുവദിക്കില്ല. കര്‍ത്താവിനെയാണ് നാണമില്ലാത്ത നീ അപമാനിക്കുന്നത്!
നാഡാ: ഓ! ബഹുമാന്യനായ ജഡ്ജിക്കു സ്വാഗതം! കര്‍ത്താവിനെ ഞാനും അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. കാരണം എന്റേതായ രീതിയില്‍ ഞാനും ഒരു വിധികര്‍ത്താവാണ്. കര്‍ത്താവിന്റെ ഇരയായി മാറുന്നതിനേക്കാള്‍ അങ്ങോരുടെ പങ്കാളിയാവുന്നതാ നല്ലതെന്ന് ഞാന്‍ പുസ്തകത്തില്‍ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. അല്ലെങ്കില്‍ ദൈവത്തെ എന്തിനു കുറ്റപ്പെടുത്തണം? മനുഷ്യര്‍ സ്വയം കുഴപ്പങ്ങളുണ്ടാക്കി അന്യോന്യം കുത്തിച്ചാവുന്നതു കണ്ടാല്‍ അവരോളം വരില്ല ദൈവം എന്നു തോന്നും.
ജഡ്ജി കസാഡോ: നിന്നെപ്പോലുള്ള തെമ്മാടികളാണ് ഈ അപശകുനം കൊണ്ടുവന്നത്. ഞാന്‍ പറയുന്നു, ആ മുന്നറിയിപ്പ് ഉള്ളില്‍ പിശാചുള്ള പാപികള്‍ക്കുള്ളതാണ്. എന്നാല്‍ ഇവിടെ ആരുണ്ട് പാപികളല്ലാത്തവരായി? അതുകൊണ്ട് ഞാന്‍ പറയുന്നു, നിങ്ങള്‍ ദൈവത്തെ പേടിക്കുക. അവനോടു പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുക. തെറ്റുകള്‍ പൊറുക്കാന്‍ യാചിക്കുക. നാഡാ, നീ മുട്ടുകുത്തി നില്‍ക്ക്, പ്രാര്‍ത്ഥിക്ക്!
നാഡാ: എന്നോടു പറഞ്ഞിട്ടു കാര്യമല്ല. എനിക്കു മുട്ടുകുത്താന്‍ ആവില്ല. മുടന്തനല്ലേ? പിന്നെ പേടിയാണെങ്കില്‍ എനിക്ക് തീരെയില്ല. ഞാന്‍ എന്തിനും തയ്യാറായവനാ.
ജഡ്ജി കസാഡോ: അപ്പൊ, നിനക്ക് ഒന്നിലും വിശ്വാസമില്ല, അല്ലേ, നശിച്ചവനേ?
നാഡാ: ഈ ലോകത്ത് കള്ളിലൊഴിച്ച് മറ്റൊന്നിലും വിശ്വാസമില്ല. പരലോകത്തെ കാര്യം പറയുകയും വേണ്ട.
ജഡ്ജി കസാഡോ: കര്‍ത്താവേ! ഇവനു മാപ്പു കൊടുക്കണമേ! ഇവന്‍ പറയുന്നതെന്തെന്ന് ഇവന്‍ അറിയുന്നില്ലല്ലോ. നഗരവാസികളായ നിന്റെ ഈ കുഞ്ഞാടുകളെ കാത്തുരക്ഷിക്കണേ!
നാഡാ: ആമേന്‍! ഹേയ്, ദിയെഗോ! വാ, അപശകുനം കണ്ടതു പ്രമാണിച്ച് നമുക്കൊരു കുപ്പി പൊട്ടിക്കാം. പറ, എന്തായി ആ പെണ്ണുമൊത്തുള്ള നിന്റെ ചുറ്റിക്കളി? പുരോഗതിയുണ്ടോ?
ദിയെഗോ: അതുറപ്പിച്ചു നാഡാ. ജഡ്ജിയുടെ മകളെ ഞാന്‍ കെട്ടാന്‍ പോകുന്നു! ങാ, പിന്നെ നീ ജഡ്ജിയദ്ദേഹത്തോട് ഇങ്ങനെ പെരുമാറരുത്. ഇനിമേല്‍ എനിക്കും അതൊരു അപമാനമാവും.
(കാഹളം മുഴങ്ങുന്നു. കാവല്‍ക്കാരുടെ അകമ്പടിയോടെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ വരുന്നു.)
ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: ഗവര്‍ണറുടെ ഉത്തരവ്. ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്നവരെല്ലാം ഉടനെ പിരിഞ്ഞുപോകേണ്ടതും പതിവുപോലെ അവരവരുടെ ജോലികളില്‍ ഏര്‍പ്പെടേണ്ടതുമാണെന്ന് ഗവര്‍ണര്‍ ഉത്തരവാകുന്നു. യാതൊന്നും സംഭവിക്കാന്‍ അനുവദിക്കാത്ത ഭരണമാണ് സല്‍ഭരണം എന്നതുകൊണ്ടും സംഭവിക്കാന്‍ ഗവര്‍ണര്‍ ആഗ്രഹിക്കാത്തതിനാലും തുടര്‍ന്നും അദ്ദേഹം പൗരജനങ്ങളുടെ താത്പര്യം സംരക്ഷിക്കുമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. സമാധാനജീവിതത്തിന് ആശങ്കയുളവാക്കുന്ന യാതൊന്നും കാഡിസില്‍ സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇതിനാല്‍ അറിയിക്കുന്നു. ആയതിനാല്‍, നമ്മുടെ നഗരചക്രവാളത്തില്‍ വാല്‍നക്ഷത്രം ഉദിച്ച സംഭവം എല്ലാവരും നിഷേധിക്കണമെന്നും ഇതിനുവിപരീതമായി ആരെങ്കിലും അതെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശിക്കുന്നതായാല്‍ അവര്‍ക്കെതിരെ കഠിനമായ ശിക്ഷാനടപടി കൈക്കൊള്ളുന്നതാണെന്നും എല്ലാ പൗരജനങ്ങളേയും അറിയിച്ചുകൊള്ളുന്നു.
(കാഹളം. ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ പോയി.)
നാഡാ: കൊള്ളാം. എങ്ങനെയുണ്ട് ദിയെഗോ? ഇതിനെപ്പറ്റി നീ എന്തു പറയുന്നു?
ദിയെഗോ: അസംബന്ധം! ഇതു സത്യം മൂടിവെക്കലാണ്.
നാഡാ: അല്ല. ഇതാണ് സര്‍ഭരണത്തിന്റെ രീതി. ഈ ഉത്തരവ് നിലവിലുള്ള വിശ്വാസങ്ങളുടെ അടി ചോര്‍ത്തിക്കളയും എന്നതുകൊണ്ട് ഞാനിതിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരമൊരു ഗവര്‍ണറെ ലഭിച്ച നമ്മള്‍ എത്ര ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്! ബജറ്റില്‍ കമ്മി വന്നാല്‍ അയാളത് എഴുതിത്തള്ളും. ഭാര്യ മറ്റാരുടെയെങ്കിലും കൂടെക്കിടന്നാല്‍ അയാളതു കണ്ടില്ലെന്നു നടിക്കും. അതിനാല്‍ വഞ്ചിതരായ ഭര്‍ത്താക്കന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പെണ്ണുങ്ങള്‍ ചാരിത്രവതികളാകുന്നു! മുടന്തരേ, നിങ്ങള്‍ക്കു നടക്കാനാകുന്നു! കണ്ണുപൊട്ടന്മാരേ, നിങ്ങള്‍ക്കു കാണാനാകുന്നു! സത്യത്തിന്റെ കാലം വന്നുചേര്‍ന്നിരിക്കുന്നു!
ദിയെഗോ: ദുശ്ശകുനം കൊണ്ടു കളിക്കണ്ട നാഡാ. സത്യത്തിന്റെ ഇക്കാലം മരണമാണ്.
നാഡാ: അദ്ദാണ് സത്യം! ലോകം മുഴുവന്‍ ചത്തുപോട്ടെ! പോ‍ര്‍ക്കളത്തിലെ കാളയെപ്പോലെ പേടിച്ചുവിരണ്ട്, കണ്ണു കലങ്ങി, വായില്‍നിന്ന് നുരയുംപതയുമൊലിപ്പിച്ച് ലോകത്തെ ജനങ്ങളെല്ലാം ഇപ്പോള്‍ എന്റെ മുന്നില്‍ വന്നിരുന്നെങ്കില്‍! വയസ്സനാണെങ്കിലും എന്റെ കൈക്കു ക്ഷീണം പറ്റിയിട്ടില്ല മോനേ. ഒറ്റവെട്ടിന് അതിന്റെ നെട്ടെല്ലു തകര്‍ക്കും. മറിഞ്ഞുരുണ്ട് സ്ഥലകാലങ്ങളുടെ പടുകുഴിയിലേക്കു ആ കൂറ്റന്‍ മൃഗത്തെ ഞാന്‍ തള്ളിയിട്ടേനേ!
ദിയെഗോ: ആവേശം കൊള്ളാതെ നാഡാ. ഇങ്ങനെ വീരവാദം മുഴക്കിയാല്‍ ആളുകള്‍ക്കു നിന്നെ വിലയില്ലാതാവും.
നാഡാ: എന്നെ ആരും വിലവെക്കേണ്ട. എല്ലാരേക്കാളും മീതെയാ ഞാന്‍, അറിയാമോ?
ദിയെഗോ: അഭിമാനം കളയരുത്. അതാണ് എല്ലാറ്റിലും വലുത്.
നാഡാ: ആണോ? എന്നാല്‍ എന്താ മോനേ ഈ അഭിമാനം?
ദിയെഗോ: തലയുയര്‍ത്തിനില്‍ക്കാനുള്ള അന്തസ്സ്
നാഡാ: ഓഹോ! എന്നാല്‍ അതെനിക്കു ജന്മനാ ഉള്ള കാര്യമാ. അക്കാര്യം വിട്
ദിയെഗോ: നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ ചെയ്തോ. എനിക്കു നില്‍ക്കാന്‍ നേരമില്ല. അവള്‍ എന്നെ കാത്തുനില്‍ക്കുകയാവും. സര്‍വ്വനാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിന്റെ ഭാവിപ്രവചനം കേട്ടു നില്‍ക്കാന്‍ സമയമില്ല. എനിക്കു സന്തോഷമായിരിക്കണം. സന്തോഷമായിരിക്കല്‍ ഒരു മുഴുവന്‍ സമയ ഏര്‍പ്പാടാണ് നാഡാ. അതിന് ശാന്തിയും സമാധാനവും വേണം.
നാഡാ: ഞാന്‍ പറയാനുള്ളതു പറഞ്ഞു. നമ്മള്‍ മൂക്കോളം മുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. ആശിക്കാന്‍ ഒരു ചുക്കും ബാക്കിയില്ല. ഇനിയാണ് തമാശ. ആ കളി തുടങ്ങാറായി. നേരു പറഞ്ഞാല്‍ എനിക്കും നേരമില്ല. മരണക്കളി ആഘോഷിക്കാന്‍ മാര്‍ക്കറ്റില്‍ പോയി ഒരു കുപ്പി വാങ്ങിവരാനുള്ള സമയമേ ബാക്കിയുള്ളു.
(വെളിച്ചം കെട്ടു)

Continue reading തടങ്കല്‍ – 1